اختلال ملال پیش از قاعدگی (PMDD) شبیه سندرم پیش از قاعدگی (PMS) اما شدیدتر است. این وضعیت باعث تحریکپذیری شدید، افسردگی یا اضطراب در هفته یا دو هفته پیش از شروع پریودی میشود. علائم معمولا دو تا سه روز پس از شروع قاعدگی کاهش مییابند. برای مدیریت این علائم، شاید نیاز باشد به پزشک مراجعه و دارو مصرف کنید.
فهرست مطالب
چه کسانی دچار PMDD میشوند؟
این وضعیت حدود 5٪ از زنان در سنین باروری را تحت تأثیر قرار میدهد. بسیاری از زنان مبتلا به PMDD همچنین دچار اضطراب یا افسردگی هستند. هر فردی ممکن است دچار PMDD شود، اما برخی افراد بیشتر در معرض خطر هستند:
- افرادی که سابقه خانوادگی PMS یا PMDD دارند
- افرادی که سابقه شخصی یا خانوادگی افسردگی، افسردگی پس از زایمان یا سایر اختلالات خلقی دارند
- افرادی که دسترسی کمتری به آموزش در مورد مدیریت و درمان این وضعیت دارند
- افرادی که سیگار میکشند
علائم PMDD
علائم این وضعیت شامل موارد زیر است:
- ✅ تحریکپذیری یا عصبانیت مداوم که ممکن است روی روابط شما با دیگران تأثیر بگذارد
- ✅ احساس غم و ناامیدی، یا حتی افکار خودکشی
- ✅ اضطراب شدید و حملات پانیک
- ✅ نوسانات خلقی یا گریه بیش از حد
- ✅ بیعلاقگی نسبت به فعالیتهای روزمره و روابط اجتماعی
- ✅ مشکل در تمرکز و تفکر
- ✅ خستگی یا کاهش سطح انرژی
- ✅ هوسهای غذایی یا پرخوری اجباری
- ✅ تغییرات در الگوی خواب (مانند خواب زیاد یا بیخوابی)
- ✅ احساس عدم کنترل بر خود
- ✅ علائم جسمی مانند گرفتگی عضلانی، نفخ، حساسیت سینهها، سردرد و درد مفاصل یا عضلات
- ✅ تحریکپذیری یا عصبانیت شدید
- ✅ تعارض با خانواده، همکاران یا دوستان
- ✅ احساس ضعف یا عدم کنترل بر شرایط
دلایل PMDD چیست؟
علت دقیق این وضعیت یا PMS هنوز مشخص نیست. این مشکل ممکن است نتیجه واکنش غیرطبیعی بدن به تغییرات هورمونی طبیعی در طول چرخه پریودی باشد. تغییرات هورمونی ممکن است باعث کمبود سروتونین شود. سروتونین یک ماده شیمیایی طبیعی در مغز و روده است که میتواند روی خلق و خو و علائم جسمی تأثیر بگذارد.
PMDD چگونه تشخیص داده می شود؟
پزشک در مورد سابقه سلامت شما سوال خواهد کرد و معاینات فیزیکی انجام خواهد داد. برای کمک به تشخیص PMDD، باید علائم خود را در یک دفترچه یا اپلیکیشن ثبت کنید. برای تشخیص این وضعیت، باید حداقل پنج علامت PMDD (از جمله یک علامت مرتبط با خلق و خو) را داشته باشید.
✅ معیارهای تشخیص PMDD:
- در طول یک سال، در بیشتر چرخههای پریودی، باید ۵ علامت یا بیشتر از علائم ذکرشده را تجربه کنید.
- علائم باید باعث ناراحتی شدید یا اختلال در زندگی اجتماعی، کاری یا روزمره شوند.
- این علائم نمیتوانند ناشی از یک بیماری دیگر باشند یا توسط یک بیماری دیگر تشدید شده باشند.
PMDD چگونه درمان میشود؟
روشهای درمانی این وضعیت شامل موارد زیر است:
- داروهای ضد افسردگی مهارکنندههای بازجذب سروتونین (SSRIs): سرترالین، فلوکستین، پاروکستین HCI. این داروها می توانند اندکی از احساسات بد و مشکلاتی که از نظر روانی وجود دارد را رفع کنند و به همین دلیل ممکن است در درمان این عازضه موثر باشند.
- قرصهای ضدبارداری هورمونی: سازمان FDA یک نوع قرص ترکیبی شامل دروسپیرنون (drospirenone) و اتینیل استرادیول (ethinyl estradiol) را برای درمان PMDD تأیید کرده است. این داروها می توانند از نظر هورمونی یک تعادل مناسب به بدن بدهند که خوب است. اما این کار بدون نظر پزشک اصلا توصیه نمی شود.
- مسکن: ایبوپروفن، ناپروکسن، آسپیرین
- مدیریت استرس از طریق تکنیکهای آرامسازی و انجام فعالیتهای لذتبخش
- تغییرات رژیم غذایی: افزایش پروتئین و کربوهیدراتها و کاهش قند، نمک، کافئین و الکل
- ورزش منظم
- مدیریت استرس از طریق تکنیکهای آرامسازی و مدیتیشن
- مصرف ویتامینها و مکملها: ویتامین B6، کلسیم، منیزیم
تفاوت بین PMDD و PMS
در جدول زیر می توانید به راحتی تفاوت بین PMDD و PMS را ببینید و آنها را با هم مقایسه کنید.
| ویژگی | PMS (سندرم پیش از قاعدگی) | PMDD (اختلال ملال پیش از قاعدگی) |
|---|---|---|
| شدت علائم | خفیف تا متوسط | شدید (مختلکننده زندگی) |
| علائم خلقی | تحریکپذیری خفیف، ناراحتی گذرا | خشم شدید، افسردگی عمیق، افکار خودکشی |
| تأثیر بر زندگی روزمره | کم تا متوسط | بسیار زیاد (غیبت از کار/مدرسه) |
| درمان مورد نیاز | تغییر سبک زندگی کافی است | معمولاً نیاز به دارو (SSRI) دارد |
| شیوع | ۲۰-۳۰٪ زنان | حدود ۵٪ زنان |
کلام آخر
PMDD یک اختلال واقعی و قابل درمان است، نه «ضعف شخصیت» یا «بهانهجویی». اگر شما هر ماه قبل از پریودی دچار افسردگی شدید، خشم غیرقابل کنترل یا نوسانات خلقی میشوید که زندگیتان را مختل میکند، بدانید که تنها نیستید و راه درمان وجود دارد.
مراجعه به روانپزشک یا متخصص زنان، اولین قدم برای تشخیص و درمان است. با درمان مناسب، میتوانید کیفیت زندگی خود را به طرز چشمگیری بهبود ببخشید. سلامت روان شما ارزشمند است. آن را جدی بگیرید.
منابع: womenshealth، hopkinsmedicine
